06/10/2003
Direktiva na palabraDjadumingu 21 di sèptèmber próksimo nos lo selebrá e di 4 aña di eksistensha. E 4 aña aki a pasa manera nada i nos ta rekordá tur e kosnan bon pero tambe e kosnan ménos bon ku nos a pasa den. Tin hende ku a bini i a bai laga nos i otro ku a keda. En general nos ta kòrda un temporada di trabou efektivo den kua nos por a duna hopi informashon na tur ku tabatin mester i den kua nos tabatin nos momentonan dushi i agradabel. Nos ta agradesido di por wak patras. Nos deseo ta ku e Fundashon por keda hasi su trabou hopi aña mas. |
Van het bestuurOp zondag 21 september a.s. vieren we het feit dat we 4 jaar bestaan. Deze 4 jaren zijn omgevlogen en we denken aan al het lief en ook het leed dat we samen met u hebben doorgemaakt. Mensen zijn gekomen en gegaan en anderen zijn gebleven. Over het algemeen denken we terug aan een werkzame tijd waarin we veel informatie hebben kunnen geven aan iedereen die dat nodig had en waarin we ook heel goede en vrolijke momenten hebben meegemaakt. Wij kijken in dankbaarheid terug en wij wensen dat de Stichting nog vele jaren het werk mag voortzetten |
De statuten van de Parkinson Stichting N.A. zijn op 20 september 1999 bij de notaris ondertekend en de Stichting is vervolgens bij de Kamer van Koophandel ingeschreven onder nummer S 2346
| Bestuur en medewerkers: Eveline Rigaud - voorzitter Angèle Rosina - secretaris Jenny Kleinmoedig - penningmeester Juancho Plantijn Mercedes Rosalina Gonnie Jonkergouw |
Direktiva i kolaboradornan: Eveline Rigaud - presidente Angèle Rosina - sekretaria Jenny Kleinmoedig - tesorero Juancho Plantijn Mercedes Rosalina Gonnie Jonkergouw |
Ons team is aangevuld met 3 nieuwe medewerkers:
De dames Astara Servania
Edna Carlo en
Rachel van den Berg
Onze Stichting heeft de naam Panacea gekozen. Waarom is dat?
PANACEA is een afkorting van Parkinson Nederlandse Antillen Curaçao en andere eilanden.
Het woord Panacea betekent een denkbeeldig geneesmiddel; een middel tegen alle kwalen, een wondermiddel. Voor ons wil Panacea aanduiden dat we positief gestemd moeten zijn en dat we blijven geloven in ons zelf.
De problemen en het ongemak waarmee we als patiënten en familie moeten leven, zullen we zelf moeten overwinnen met alle middelen die we kunnen bedenken.
PANACEA Nos fundashon a skohe komo nòmber di kariño Panacea. Di kon?
PANACEA ta un abreviashon di Parkinson Nederlandse Antillen, Curaçao en andere eilanden.
E palabra Panacea ker men un remedi imaginario kontra tur sorto di malesa, algu milagroso.
ku Panacea nos ke indiká un aktitut positivo. Nos mester sigui kere den nos mes i buska solushon pa tur problema i inkomodidatnan ku kua pashènt i famia tin di biba kuné.
Bent u al lid van de Parkinson Stichting N.A..
Zowel personen met de ziekte van Parkinson, als zij die met ons sympathiseren, kunnen lid worden. Voor een bedrag van minimaal 25 gulden per jaar kunt u ons steunen.
Wij organiseren bijeenkomsten en aktiviteiten en wij houden u op de hoogte van de laatste ontwikklingen van de ziekte.
Bo a bira miembro di Fundashon Parkinson kaba?
Tantu personanan ku ta sufri di e malesa di Parkinson komo esnan ku ta simpatisá ku nos, por bira miembro.
Ku un montante mínimo di 25 florin pa aña bo por yuda nos. Nos ta organisá reunionnan i aktividatnan i nos ta tene bo na altura di e último desaroyonan di e malesa.
Contactpersonen: Contactadres:
E. Rigaud tel. 461 8451 Parkinson Stichting N.A.
A. Rosina tel. 461 9868 Polarisweg 28 app. 57
Curaçao
Redactie : E. Rigaud
Vertalingen : J. Plantijn
Drukwerk : Interactive Printing Services
Spreekuur: Iedere maandagmiddag van 5 - 7 uur Polarisweg 28 app.57 Curaçao
________________________________________________________________________
Parkinson Stichting N.A.
Vrijwilliger (m/v) gezocht
Wij zoeken een enthousiaste en toegewijde persoon om ons als medewerker / bestuurslid te helpen de doelen van de Parkinson Stichting te realiseren. Wij willen ons werk uitbreiden en we hebben u daarbij nodig. Omgaan met de computer is wel gewenst.
Voor meer info en contact belt u:
Mw. E.Rigaud tel.nummer 461 8451 of Dhr. J. Plantijn. tel.nummer 737 6341
In de Amigoe dd. 11 Juli stond deze advertentie. Geheel tegen onze verwachting in kwamen er nogal wat telefoontjes binnen. Ik had het vreemde gevoel dat ik geen keuze hoefde te maken;
er werd voor mij gekozen. De eerste was Astara , die even langskwam , omdat ik haar niet direct kon bereiken. Al snel daarna kwam Edna langs - voortvarend als zij is - haar gezicht laten zien en het klikte ook meteen.
Dat waren dan de twee dames. Voor Rachel, 24 jaar, en daarom het meisje, heb ik wel wat telefoontjes moeten plegen. Zij vertelde mij dat haar grootvader Parkinson heeft en dat sprak mij aan. Op een gegeven morgen heb ik alle uitzendbureaus moeten bellen om met haar contact te krijgen. Het was een gok allemaal, maar dan een van grote kwaliteit,want ze horen er alle drie al meteen bij: Astara, Edna en Rachel WELKOM
_______________________________________________________________________
Het innemen van medicijnen is een steeds terugkerende bezigheid in het leven van iedere Parkinsonpatiënt. Als de medicijnen op de juiste manier worden ingenomen, bevordert dit de werking en is dus van invloed op uw functioneren.
Hoe moet ik mijn medicijnen innemen?
Het innemen van de medicijnen dient altijd te geschieden met vocht. Het droog innemen van medicatie vertraagt de opname en kan irritatie geven van het maagslijmvlies. Het verdient de voorkeur de medicijnen niet tijdens en na de maaltijd in te nemen, maar vóór het eten. De opname die plaatsvindt in de dunne darm verloopt sneller, als deze niet gevuld is met voedsel. Als het doorslikken van de medicijnen moeilijk is, kan het helpen de medicijnen in te nemen met appelmoes, ook de kans op verslikken wordt zodoende verminderd. De “madopar dispers” moeten altijd opgelost in koolzuurhoudend bronwater worden ingenomen.
Gelden voor alle medicijnen dezelfde regels voor inname?
Voor het innemen van medicijnen die “levodopa” bevatten, is het aan te bevelen dit niet in combinatie met eiwitrijke producten zoals melk en vlees te doen. Eiwit blokkeert de opnamecapaciteit van levodopa, waardoor er minder levodopa in de hersenen aankomt, dus minder dopamine. Het innemen van koolhydraten werkt verlagend op het eiwitgehalte waardoor er plaats gemaakt wordt om de levodopa op te nemen.
Hoe belangrijk is het de medicijnen op tijd in te nemen?
Het op tijd innemen van de medicatie is vaak cruciaal voor het functioneren. Op de aangegeven tijden de voorgeschreven dosering nemen kan zorgen voor minder schommelingen in het functioneren. Vooral als u pas met nieuw medicament bent begonnen, is het aan te raden dit volgens voorschrift te doen. U krijg dan een goede indruk van het effect gedurende de dag. Mocht u vragen hebben over de werking, de voorgeschreven tijden en de dosering, stelt u deze dan aan uw neuroloog. Ga bij voorkeur niet op eigen houtje dokteren, dat kan vervelende bijwerkingen en problemen in het functioneren voorkomen. Stop niet zonder overleg met een medicijn; dit kan een vergroting van uw klachten betekenen.
Zijn er hulpmiddelen en is het mogelijk hulp te krijgen?
Mocht u moeite hebben om steeds aan de tijden te denken waarop u medicijnen moet innemen, dan kan een medicijndoos met wekkertje uitkomst bieden. Het is ook mogelijk de medicijnen te laten uitzetten door uw apotheek. Is deze service niet mogelijk, dan kunt u om hulp vragen bij uw thuiszorgorganisatie bij het uitzetten van de medicatie door de wijkverpleegkundige. Ook kunt u andere voorkomende problemen omtrent de medicatie met de wijkverpleegkundige bespreken.
Informatie
Bij vragen over uw medicijnen, de keuze voor het soort medicamenten en de dosering, kunt u terecht bij uw neuroloog. De verpleegkundige kan u behulpzaam zijn bij vragen over de gevolgen van het medicijngebruik voor uw functioneren in het dagelijks leven.
Namens de werkgroep Parkinsonverpleegkundigen Nederland, Ida Verwijk en Martje Drent
_________________________________________________________________
Tumamentu di remedi ta un tarea ku ta keda bini bèk den bida di tur pashènt di Parkinson. Si tuma e remedinan na e manera korekto, esaki ta promové nan efekto i konsekuentemente ta influensha bo funshonamentu.
Kon mi mester tuma mi remedinan?
Mester tuma remedi semper ku líkido. Tumamentu di remedi seku ta buta ku apsorshon ta bai mas poko poko i por iritá e stoma. Ta preferibel pa no tuma remedi durante o despues di komementu pero promé ku kome. Apsorshon ku mesté tuma lugá den tripa delegá ta bai mas lihé si esaki no ta yená ku kuminda. Si gulimentu di remedi ta bai difísil, por tuma esaki huntu ku poko apelmus, tambe e chèns ku bo por choka e ora ei ta bira ménos.
E mes reglanan ta válido pa tumamentu di tur remedi?
Pa tuma remedi ku ta kontené “levodopa” ta konsehabel pa no tuma nan ku produktonan ku ta riku na proteina manera lechi i karni. Proteina ta blòkiá apsorshon di levodopa kousando ku ta yega ménos levodopa na e sesunan, pues ménos dopamina. Tumamentu di karbohidrato ta rebahá e nivel di proteina i asina traha lugá pa apsorbé levodopa.
Kon importante ta pa tuma remedi na tempu?
Tumamentu di remedi na tempu hopi bia ta krusial pa bo funshonamentu. Tumando e remedi preskribí riba e oranan indiká por sòru pa ménos fluktuashon den bo funshonamentu. Espesialmente si bo a kaba di kuminsá ku un remedi nobo, ta konsehabel usa esaki segun preskripshon. Asina aki bo ta haña un bon idea di e efekto durante dia. Si bo tin pregunta tokante funshonamentu di e remedi, oranan preskribí pa tuma esaki i kantidat, tuma kontakto ku bo neurólogo. Preferiblemente no bai hunga dòkter bo mes; asina ei bo por evitá hopi reakshon robes i problemanan fèrfelu den bo funshonamentu. No stòp ku un remedi sin consulta; esaki por oumentá bo kehonan.
Tin artefaktonan ouksiliar i tin posibilidat pa haña ayudo?
Si bo tin problema pa bo keda kòrda e oranan ku bo tin ku tuma bo remedi, un kahita chikí ku wèker pa remedi por trese un solushon. Tambe ta posibel pa laga bo botikario buta e remedinan den e sekuensha ku mesté tuma nan. Si e servisio aki no ta posibel anto bo por akudí na bo organisashon di kuido den bario pa e zùster hasi esaki. Bo por diskutí tambe otro problemanan ku surgi tokante bo remedinan ku e zùster. Asina tin vários artefakto i posibilidatnan mas ku ta yuda aliviá bida di e pashènt di Parkinson.
Por haña mas informashon serka Fundashon Parkinson Kòrsou na telefòn 461 8451.
______________________________________________________________
Norma Kelly (67 jaar) heeft heel haar werkzame leven gewijd aan het onderwijs op Curaçao. Zij is bekend als docente en als didactisch begeleidster. Vele aktes behaalde zij, waaronder Gymnastiek, Vrouwelijke Handwerken (akte U) en de akte Schoonschrijven MO. Zij werkte 24 jaar op de PA waar zij vele studenten de didactiek van het schrijven bijbracht. Ook heeft zij jarenlang Spaanssprekende kinderen Nederlands geleerd volgens een zelf bedachte methode. Voor deze lessen vertaalde zij het bekende boek Zonnig Nederlands deel 1 in het Spaans.
Haar leven veranderde totaal toen zij in 2001 na een aantal aanvallen van bewusteloos raken in het ziekenhuis belandde met verlammingen aan haar linkerzijde.De neuroloog stelde toen de diagnose Ziekte van Parkinson. Zij was in die periode erg depressief en zij doorstond veel angsten omdat zij niet kon lopen en daardoor niet kon wegkomen als dat nodig zou zijn.
Zij werd pas langzaam beter toen zij met de hulp van enkele therapieën weer leerde lopen. Dat was tegen het einde van 2002. Ook haar zus Delia heeft veel geholpen met het leren lopen. Norma zegt nadrukkelijk: “Als je omgeving meewerkt, is de ziekte gemakkelijker te dragen. In mei 2003 werd zij lid van de Parkinsonstichting. “Die mensen zijn vrolijk ondanks hun ziekte” en dat geeft moed. Zij is zelfs begonnen aan een oude hobby: het verwerken en afmaken van een boek over medicijnen van vroeger: Sabidoria di nos bieunan, waarvoor zij al vanaf 1960 oude recepten verzamelde. Tot slot vindt zij dat een patiënt een bezigheid moet zoeken om zich beter te te voelen zodat niet de ziekte de baas is, maar zij zelf.
|
berg . . . kamer |
In deze puzzel moet in het midden een woord worden ingevuld, zodat deze met zowel het eerste woord een nieuw woord vormt als met het tweede. | |
|
school . . . .varken schouder . . . jacht |
Voorbeeld: karakter – fout – loos |
Norma Kelly (67 aña) a dediká henter su bida laboral na enseñansa na Kòrsou. E ta konosí komo dosente i komo guia didáktiko. El a optené hopi akta, entre otro pa Gymnastiek, Vrouwelijke Handwerken (akte U) i e akta Schoonschrijven MO. El a trahá 24 aña na PA kaminda el a siña hopi studiante didáktika di skirbimentu.Tambe durante hopi aña el a siña muchanan di abla Spañó Hulandes usando un sistema ku e mes a inventá. Pa e lèsnan aki el a tradusí e buki konosí Zonnig Nederlands tomo 1 na Spañó.
Su bida a kambiá kompletamente ora ku na 2001 despues di algun ataka ku a but’é pèrdè konosementu el a resultá den hospital ku su banda lenks lam. E neurólogo e ora ei a diagnostiká Malesa di Parkinson. Den e período ei e tabata hopi depresivo i el a pasa den hopi angustia pasobra e no por a kana i pues no por a move kita en kaso ku esei lo tabata nesesario. Poko poko el a kuminsá rekuperá ora ku, usando algun terapia, el a siña kana di nobo. Esei tabata fin di 2002. Tambe su ruman muhé Lelia a yuda hopi ku siña kana.Norma ta bisa ku énfasis “Si hendenan rondó di bo kooperá, bo por soportá e malesa mas fásil.” Na mei 2003 el a bira miembro di Fundashon Parkinson. “E hendenan ei ta kontentu apesar di nan malesa i esei ta duna kurashi”. Hasta el a kuminsá ku un hòbi bieu; prosesá informashon pa terminá un buki tokante remedinan di ántes: Sabidoria di nos bieunan, pa kua for di aña 1960 e tabata kompilá resetanan bieu. Pa termináe tahaña ku un pashènt mesté buska un kos di hasi p’é sintié mihó di moda ku no ta e malesa ta bas, pero e mes.
_________________________________________________________________
Clinical nutritionist Lucille Leader explains how important specialised nutritional management is for PD patients
The human body is composed of many nutritional factors – proteins, carbohydrates, fats, vitamins, minerals and water. Too little or too much of these nutrients can be the cause of a number of health problems. It is thought that PD patients have a deficiency of the neurotransmitter dopamine. Dopamine is normally metabolised in the body from the breakdown of dietary protein. It is therefore logical for specialised nutritional management to be accepted as an essential link in the chain of multidisciplinary ‘team’ care fore PD patients.
How does our body makes dopamine?
In the body dopamine is made from dietary protein, including fish poultry, soy and eggs. Protein is digested by hydrochloric acid in the stomach. Enzymes in the small intestine break it down further into amino acids. One of these amino acids tyrosine, is absorbed from the intestine into blood stream, where further enzymes convert it to L-dopa. L-dopa is then absorbed through the blood-brain barrier into the brain, where it is metabolised into dopamine. Each of these ‘conversion steps’ are controlled by enzymes rely on specific minerals and vitamins known as co-enzymes, which include zinc, vitamin B6 and iron.
Stress and dopamine deficiency
Adrenaline, necessary for the handling of stress, is made in the body-from dopamine! PD patients notice that stress worsens their symptoms. The enzymes for the conversion of dopamine to adrenaline are reliant on vitamin C and copper. The adrenal glands use vitamins B5 and C.
Drug absorption and movement affected by specific foods
Protein-rich foods such as gluten containing grains (wheat, rye, oats, barley, spelt), dairy products, red meat, poultry, eggs, asparagus, avocado and pulses, complete for the same ‘carrier’ as L-dopa medications. If eaten at the wrong time these foods can reduce the effectiveness of L-dopa medication and increase the likelihood of involuntary movements. People who take L-dopa medication should be made aware of the importance of specialised timing when eating these foods and taking L-dopa medication. Attention to this aspect may help reduce movement disturbance.
Energy Production
People with PD often suffer from low energy levels because of both their medication and their illness. Energy produced primarily by glucose from grains, vegetables and fruit. Glucose can also be metabolised from fat and protein.All cells in the human body have an energy cycle, called the Krebs Cycle. The cycle depends on glucose and includes the vitamins B1, B2, B3, B5, biotin, vitamin C, co-enzyme Q10 and minerals iron, copper, magnesium and manganese.
Controlling free radicals
In PD and excess of free radicals can occur which can contribute to cellular degeneration, Pesticides, petrol fumes, certain drugs, radiation and the heating of polyunsaturated oils and fats in cooking can all contribute to an excess of free radicals. Antioxidant nutrients and enzymes help quench free radicals. These include the vitamins A, C and E, selenium, acetyl-L-carnitine, glutathione, alpha-lipoic acid, copper and zinc. Cooking can destroy some antioxidant nutrients – a nutritionist would be able to advise the best approach.
Bowel function
Constipation is common and can be managed well by dietary adjustment, drinking plenty of fluids, eating prunes and taking psyllium husks.
Malabsorption and digestion
Biochemical tests have confirmed that people with PD can suffer malabsorption of vitamins, minerals and essential fatty acids. Tests have often demonstrated digestive enzyme deficiencies.
Food intolerance
Many people are ‘íntolerant’ of certain foods and eating them can cause symptoms to worsen. The sweetener, Aspartame, and the additive MSG (monosodium glutamate) are neurotoxic.
Sexuality
A low sperm count can be linked to deficiency in arginine and zinc. The free radical cascade caused by Viagra might be reduced by the use of antioxidants such as the vitamins A, C and E and the mineral selenium and intravenous glutathione.
Blood sugar levels
Low blood sugar levels affects brain energy and can damage neurones. When the blood sugar level falls low because of an inappropriate or irregular diet, mood swings, lack of energy and anxiety can often occur.Insulin, which controls the uptake of sugar into the cells, is dependent on zinc. Chromium and vitamin B3 are implicated in glucose tolerance factor. hrough consideration of nutritional factors and simple changes to diet, Pd can be made morge manageable and well-being can be improved.
| 09/07/2005 | Nieuwskrant 17 in PDF |
| 08/07/2005 | Nieuwskrant 16 in PDF |
| 28/07/2004 | 5e jaargang, nummer14 |
| 18/12/2003 | 4e jaargang, nummer 13 |
| 15/04/2003 | 4e jaargang, nummer 11 |